Hout? Eet Smakelijk!

Houten_voedselcontainers_Zsofia Kollar_DDiD

Ontwerp een object in de categorie ‘huis en tuin’ dat overwegend uit (tropisch) FSC-hout bestaat,’ zo luidde de opdracht in deze competitie FSC Design Award 2016. Met de Design Award wil FSC Nederland een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van duurzaam design. En jonge designers bewust maken van het belang en de vele mogelijkheden van hout uit gezonde bossen.

De FSC Design Award is een wedstrijd voor studenten (hbo en universiteit) interieur- en productdesign, meubelontwerpen en industrieel (product)ontwerpen in Nederland.

De jury bestond dit jaar uit Stella van Himbergen (Dutch Design in Development), Maarten Ramp (Praxis), Robbert Jan Dekker (Koninklijke Dekker Hout), Cor Wobma (Binthout) en Mieke Meijer (Studio Mieke Meijer). Zij kozen op 18 februari een winnaar uit de tien finalisten.
De jury lette op een aantal criteria, zoals: concept van het ontwerp, esthetiek, verkoopbaarheid, kwaliteit en de haalbaarheid en natuurlijk duurzaamheid van het ontwerp.

Stella van Himbergen, jurylid vanuit Dutch Design in Development: “Wat ons meteen opviel was de diversiteit van de inzendingen en de bezieling die zij hadden met duurzaam hout. Ieder vanuit een eigen filosofie. Van ‘afgekeurde’ bomen verwerkt tot plaatmateriaal, een houten dakgoot voorzien van houtskool waterfilter tot en met een demontabele boomhut. Waar het ene ontwerp goed scoorde op duurzaamheid en esthetica, vonden we een ander juist weer sterk vanuit commercieel oogpunt. En ja, er waren ontwerpers die de combinatie maakten.”

Bekijk het jury filmpje waarin de tien finalisten van de FSC Design Award 2016 bekend worden gemaakt.

Hout als ingrediënt in onze culinaire cultuur

De Hongaarse uitwisselingsstudente Zsofia Kollar, studente interieurarchitectuur aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag, won de award. Zij ontwierp voedselcontainertjes van gerookt hout die de smaak en geur van eten beïnvloeden. Haar idee levert haar een reis naar Bolivia op, waar ze een FSC-bos bezoekt en ter plekke een prototype van haar ontwerp maakt met lokale materialen.

“Het spannende aan Zsofia’s concept is dat ze de verbinding legt tussen hout en voedsel,” aldus Robbert Jan Dekker, jurylid vanuit Koninklijke Dekker Hout. “Ze creëert zo mooie kansen voor nieuwe product-markt-combinaties met FSC-hout.” De jury zag ook ruimte voor verbetering.
Stella van Himbergen: “We hebben nog vraagtekens over hygiëne en de combinatie voedsel en hout. Dat is zeker een aspect voor Zsofia om zich verder in te verdiepen. Wij als jury geloven in ieder geval in het idee van hout als ingrediënt in onze culinaire cultuur.”

Eikenhout met boter

Zsofia deed onderzoek naar hoe hout de smaak van voedsel kan beïnvloeden. Met freesmachines creëerde zij texturen in verschillende soorten FSC hout. En rookte zij stukken houten die een gerookte smaak en geur aan voedsel geven.

Houten-voedselcontainers_FSC_zsofia-kollarEikenhout-met-boter_Zsofia-Kollar_DDiDZsofia:‘’FSC hout heeft een groot aantal soorten waarbij alleen kleuren, textuur houtvezel, duurzaamheid en sterkteklasse worden aangegeven. Door te kijken naar de geschiedenis vond ik een sterke verbinding tussen hout en voedsel. Wat verloren is gegaan als gevolg van nieuwe technologieën en het gebruik van kunststof.
Na mijn onderzoek heb ik tweetallen gemaakt van diverse soorten hout en voedsel. Ik combineerde eiken met boter, teakhout met vlees en iroko hout met olijven. En dacht na hoe hout de smaak van eten kon beïnvloeden. Ik gebruikte een freesmachine om texturen te creëren. Door het oppervlak van het hout te bewerken is het effect op de smaak meer intens.
En wie houdt er niet van BBQ? Gerookte smaken kunnen smaak toevoegen aan ons voedsel. Directe rook op onze voedselproducten is niet gezond. Mijn doel is om mensen bewust te maken van de unieke kwaliteiten van hout door hen te wijzen op de smaken van verschillende houtsoorten.’’

Zsofia ontwikkelde voedselcontainers voor o.a. olijven, boter en vlees. Zo geeft de combinatie van boter met eiken een zoete vanille, zoutachtige crème smaak en een wat fruitige geur. Een sensationele ervaring in de mond die boter van een hele nieuwe kant belicht. Een perfecte snack deze heilige boter op wat brood bij een glas single malt whisky.

Twee eervolle vermeldingen

Twee eervolle vermeldingen gingen naar Noortje de Brouwer, KABK Den Haag, en Anne Fischer Design Academy Eindhoven.
Noortje ontwikkelde transparante schuifpanelen van fineer. Zij creëerde verschillende lagen in het hout d.m.v. het graveren met een lasermachine. Door deze techniek en lichtinval komt de schoonheid van het hout naar voren en worden de nerven getoond. Een prachtige vertaling van de ziel van hout.

Noortje-de-Brouwer_schuifpanelen-fineer_FSC_DDiDAnne-Fischer_Tropical-Garden-FSC_DDiDAnne Fischer ontwikkelde de Tropical Garden. Een set bestaande uit drie bankjes die je ook in elkaar kan schuiven. Elk bankje bestaat uit een combinatie van drie verschillende soorten tropisch hout. Deze soorten (80% van Amazone bos) ontbreken in de internationale markt. De bankjes zouden ook voor de lokale markt geproduceerd kunnen worden en daarmee economische ontwikkeling stimuleren.

De finalisten wonnen een ééndaagse workshop Fair en Green Design van Dutch Design in Development. Deze werd gehouden in ‘The Boardroom’ van het Amsterdamse hoofdkantoor van Praxis. De workshop stond in het teken van het combineren van fair en eco-effectief design met productietechniek, marktanalyse en businessmodellen. Lees meer over deze dag

Meer informatie over houten voedselcontainers