Licht aan einde afvaltunnel

re4mers_RE!NEW_DDiDIca van Tongeren is de bedenker van RE!NEW. Ze ontwikkelde een modulair bouwsysteem voor verlichting gebruik makend van afvalproducten. “Mijn streven is om afval op een heel andere manier te belichten. En hiermee kun je niet alleen het interieur transformeren maar ook onze perceptie op afval.”

Ica: ‘De oorsprong van mijn idee komt vanuit mijn twee achtergronden; Nederlands en Colombiaans. Zoals bekend houden Nederlanders niet van dingen weg gooien, in Colombia ziet men juist altijd een toepassing voor afval omdat er zo vaak gebrek is aan alles. Deze twee benaderingen, efficiëntie en vindingrijkheid, zijn de ruggengraat voor mijn aanpak van duurzaam productontwerpen voor het interieur.

Als ontwerp-kunstenaar heb ik een fascinatie voor onderdelen en waarvoor ze dienen en hoe ze in elkaar passen. Met Switchica #1 streef ik naar de mogelijkheden om in mijn ontwerpen deze duurzaamheid te bereiken en tegelijk schoonheid en esthetiek daarmee te verbinden.’

Modulair bouwen

De ‘Switchica’ lamp bestaat uit overtollige componenten die afkomstig zijn uit de productie- industrie. De componenten van de lampen in deze serie zijn opgebouwd met afgekeurde plastic behuizing voor schakelelementen en worden gemodelleerd tot verschillende lampmodellen.

‘Nu gebruik ik overblijfsels uit de industrie maar in de toekomst wil ik ook werken met ‘e-waste’ en ‘dead stock’ want dit is een snel groeiende bron van wegwerpmateriaal. Ik wil een systeem maken om makkelijk vanuit 3D tekeningen en een interactief bouwprogramma met wegwerpmateriaal RE!NEW producten te kunnen ontwerpen.‘

Ica heeft een modulair systeem ontworpen om dit component te kunnen verbinden tot een cluster en vervolgens tot een variatie aan modellen die je voor verschillende interieurs kunt toepassen. Bijvoorbeeld in een monumentaal pand zoals de Stadsschouwburg in Amsterdam die nu mijn lampen hebben overgenomen maar ook in een kleine moderne studentenkamer, een publieke ruimte of gezinswoning.
Stanislavski, het café-restaurant in de Stadsschouwburg Amsterdam was helemaal niet op zoek naar nieuwe lampen. In dit monumentale pand was het een uitdaging om de oude vertrouwde kroonluchters te vervangen door modulaire lampen, gemaakt van afgekeurde schakelaar-behuizingen. Met ‘Switchica #1’ wil ik op een heel andere manier ‘afval’ belichten. Niet alleen door het hergebruik van de elementen, maar ook door het verrassende effect om iets zo onsierlijk als juist deze elementen elegantie te laten uitstralen. Dit doe ik door deze lampen onderdeel van het interieur te laten worden en ook tegelijk het interieur opnieuw te transformeren met unieke lichtpatronen op muur en plafond. De sierlijke en elegante lichtpatronen zijn per model verschillend.

Duurzame verlichting DDiD
Tweede leven

Ik zoek in mijn werk naar een manier om duurzame producten te ontwerpen die gemaakt zijn van afvalmateriaal. Ik noem dit proces ‘RE!NEW’: de omgekeerde manier van ontwerpen, het transformeren van bestaande bronnen in unieke en duurzame producten. Ik wil met deze modulaire serie ‘Renew’ producten het idee omarmen dat iets wat wij al lang hebben afgeschreven kunnen omzetten tot iets nieuws. Omdat de relatie met onze objecten en ons afval niet eindigt, want niets is blijvend, niet eens onze producten.

In de toekomst wil ik mee werken aan het ontwikkelen van een systeem dat door bedrijven gebruikt zou kunnen worden. Bedrijven zouden dan al tijdens het oorspronkelijke productieproces rekening kunnen houden met een “tweede” leven van hun producten. Waardoor misschien het terugkeren van een product naar zijn oorspronkelijk maker van zelf zou kunnen gaan als er al een nieuwe toepassing hiervoor bedacht is.

Zoals ik al zei is er behoefte aan samenwerking als het over onbruikbaar materiaal gaat en gelukkig ben ik niet de enige die daar mee bezig is. Zoals ‘TerraCycle’ een bedrijf dat in de VS en in Europa het niet-recyclebare recyclebaar maakt en nu al een tijd bezig is om voor zwerfafval een verzamelsysteem op te zetten. Zo ook oogstkaart.nl voor het beschikbaar stellen van onbruikbaar geworden materiaal. Met ‘Superuse’ heb ik al afgesproken dat als ik een nieuwe bron overtollig materiaal ontdek dat ik het op Oogstkaart.nl zal plaatsen.

Zelf bouwen

‘In de Fair & Green Design training heb ik veel feedback gekregen. Het heeft me duidelijk gemaakt dat mijn aanpak en concept van RE!NEW producten vraagt om een goede samenwerking met de bronnen en producenten van overtollig industrieel materiaal en de plekken waar ik ze exposeer. Plus dat ik de klant zo goed mogelijk moet informeren over het productieproces zodat die deel uit gaat maken van zijn RE!NEW product. ‘

Dat leidde tot een nieuwe serie lampen ‘switchica groen’ die nog verder wordt uit ontwikkeld. Waarin de consument de mogelijkheid gegeven wordt om zelf de lampen samen te kunnen stellen tot een bouwpakket die net als lego thuis in elkaar gezet kan worden.

Ica: ‘Hierdoor hebben ze meer binding met het product. Ze bouwen zelf de lamp, leuk om zelf te maken en ze zien ook wat het qua tijd kost en hoe het product in elkaar steekt. Op dit moment werk ik veel met technische mensen samen om het uitwerken van de producten te voltooien middels interactieve computerbouwprogramma’s. Virtueel ontwerpen met overtallig afval om zo sneller tot constructies te komen. Omdat ik elke keer vanuit een wisselende bron van materiaal wil kunnen ontwerpen moet ik een snelle manier vinden om dat te kunnen doen. ‘

Meer info re4mers