Over wilgentenen en kerfsneewerk

Esme_detail_Anny&Twee zussen Anke (interieurarchitect) en Nynke Boelens (productontwerper) volgden de training Fair & Green Design. Na de training hebben zij een vliegende start gemaakt en het label ANNY& ontwikkeld.  ANNY& staat voor Anke, Nynke en de & staat voor de ambachtsmensen met wie zij samenwerken. 

ANNY& maakt eigenzinnige woonaccessoires. Gebaseerd op oude ambachten, maar in een fris, nieuw jasje gestoken.

“Tijdens de Fair & Green Design training die we beiden volgden bleek maar weer hoe graag we allebei producten wilden ontwerpen met ambachtsmensen. Het lijkt ons erg mooi als ambachts­mensen over de hele wereld een goed leven kunnen opbouwen omdat ze samen met ons werken! Maar omdat het ons iets te groot leek om meteen in het buitenland te beginnen en omdat er in Nederland ook nog veel mooie ambachten zijn, hebben we besloten om eerst in Nederland te beginnen. Ook is het hier belangrijk dat ambachten een nieuwe rol en invulling krijgen om op die manier een toekomst te hebben. We dragen daar erg graag aan bij door samen met de ambachtsmensen nieuwe producten te ontwerpen die passen bij deze tijd, maar gebaseerd zijn op het oude ambacht.

Innovatie van ambacht
‘’Als ontwerper vinden we het erg belangrijk om een product te maken dat ‘goed’ is. Hiermee bedoelen we met respect voor de mensen die het maken en met aandacht voor de grondstoffen en de manier van produceren. Daarnaast hebben we gezien dat in andere landen nog veel mooie technieken bestaan (bv op het gebied van keramiek en textiel) waar we zelf veel van zou kunnen leren en die goed toegepast kunnen worden in een hedendaags product. Voor ons lijkt het een ideale combinatie van het in leven houden van die technieken, het voorzien van een goede werkomgeving en salaris en het maken van een mooi product met meerwaarde.’’

Ook het samenwerken met de ambachtsmensen zorgt ervoor dat wij ook veel bijleren, vooral over materiaal en maakprocessen. Dit is erg handige kennis die we weer bij het ontwerpen toe kunnen passen. De ambachtsmensen kunnen ook van ons leren, wat hopelijk bijdraagt aan het behoud en de innovatie binnen hun ambacht. En het zou super zijn als er ambachten blijven bestaan door onze samenwerking, die anders misschien waren blijven hangen in het traditionele en het dan niet zouden redden.“

Wilgentenen vlechten
Op het moment bestaat onze collectie uit een serie van 4 vazen gemaakt met de broers Kunst en een lamp die samen met Esmé Hofman is gemaakt.
De vazen die we ontworpen hebben zijn een moderne variant van het kerfsneewerk. Bij deze techniek wordt er in de halfzachte klei een patroon gesneden. De vazen die ANNY& heeft ontworpen laten de kern van dit ambacht zien: de patronen die gesneden worden.
Samen met Esmé Hofman hebben we een lamp ontworpen die gevlochten is van wilgentenen. Esmé is een van de weinige professionele vlechters in Europa. Het fijnscheenwerk is haar specialiteit.

Detail Douwe&Wiebren_1 Triangles by Douwe_Anny&Fijnscheenwerk is een van oorsprong Aziatische vlechttechniek die waarschijnlijk in de tijd van de Verenigde Oost-Indische Compagnie naar Europa is gekomen. Het fijnscheenwerk is een zeer fijne vlechttechniek. Het materiaal wordt verkregen door lange witte wilgentenen van circa 2,50m in drieën of vieren te kloven met een speciaal kloofhoutje.
De lange wilgenstrips worden dan met de hand op een speciale schaafbank op de millimeter precies op dikte en breedte geschaafd. Deze noemt men dan schenen. Hierna worden de bastresten weggepoetst. Elk fijnscheenwerk object wordt om een eigen houten mal gevlochten, zoals schoenen om een leest.

Het vlechtwerk is al te zien op schilderijen van Hollandse meesters als Johannes Vermeer, en Pieter de Hooch. In de 16e eeuw nam de vraag naar alle soorten vlechtwerk in heel Europa toe vanwege het sterke en duurzame karakter van het materiaal. Omdat rotan in Europa niet voorhanden was, werden wilgentenen gebruikt. Ook in Nederland werd veel gevlochten. Maar zo populair als het grovere vlechtwerk was, zo weinig interesse hadden wij Hollanders in fijnscheenwerk. Alleen de rijken die zich het arbeidsintensieve en daardoor kostbare fijnscheenwerk konden veroorloven.

Spannend nieuw product
“Esmé is zich erg bewust dat het vlechtambacht een nieuwe impuls nodig heeft voor de toekomst en draagt daar graag aan bij. Dit doet ze onder andere door samenwerking met ANNY&. Samen hebben we gezocht naar de goede manier van vlechten voor onze lamp. De combinatie van het traditionele vlechtwerk en de moderne vorm geeft een spannend nieuw product. “

Het marktsegment waarin onze producten vallen is midden/hoog marktsegment. Dit komt voornamelijk omdat onze producten met de hand gemaakt worden en wij alle ambachtsmensen een eerlijk loon willen geven.

Wicked light by Esme_Anny&We zijn nu voornamelijk aan de slag gegaan met het ambacht en het ‘vernieuwen’ daarvan. In de toekomst willen we wel kijken of we nog een duurzaamheidslag kunnen toepassen op sommige producten. Bij het ambacht van Esmé Hofman (vlechtwerk) worden alleen natuurlijke materialen gebruikt. Er wordt daar niets toegevoegd, de hele lamp is alleen van wilgenschenen (in dunnere en dikkere varianten). Door het gebruik van alleen maar natuurlijke materialen is de lamp helemaal afbreekbaar. We zouden in de toekomst wel graag een systeem op willen zetten om

producten terug te krijgen/in te zamelen o.i.d., maar dat is nu nog niet van toepassing.

Fair trade productie in Vietnam
Toen de producten bijna af waren in Nederland ondersteunde DDiD ANNY& nog met oriëntatie op productiemogelijkheden in Vietnam.

“We werken nu niet samen met fair-trade partners. De ambachtsmensen waar we mee samenwerken in Nederland hebben allemaal hun eigen bedrijfje en zorgen op die manier zelf voor goede werkomstandigheden. Voor ons nieuwe product dat we mogelijk in Vietnam gaan laten maken zijn we wel in gesprek met fair trade organisaties. Daar hebben we wel bewust voor gekozen omdat we dan beter weten dat de werkomstandigheden en lonen goed zijn.

We zijn in Vietnam geweest om contacten te leggen met fair trade organisaties daar. We zouden graag een aantal textiel producten maken in samenwerking met de ambachtsmensen daar, gebaseerd op de textiel traditie die ze daar al erg lang hebben. Het indigo verven en het borduurwerk wat ze in het noorden van Vietnam maakten sprak ons erg aan.

We houden nu contact met hen en zijn onze eigen ideeën aan het ontwikkelen. Maar de komende tijd gaan we ons ook vooral richten op het in de markt zetten van de vazen en lamp die we nu hebben gemaakt.“

Voor meer informatie:
www.anny-and.nl

Collecties worden getoond tijdens DDW, Dutch Design Week van 18 t/m 26 oktober2014 in het TAC, Vonderweg 1, Eindhoven

Kerfsneewerk_DDiD